سید عباس نامی گفت:

سلام علیکم از حضرت استاد تقاضامندم این وجزه را بخوانند و نظر مبارک را در صندوق ایمیل این حقیر ارسال فرمایند

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین والعاقبةُ للمتقین وصلی الله علی رسول اعظم نبی اکرم محمد بن عبدالله وعلی آلهُ آله الطاهرین المعصومین سلام بر مهدی موعود صاحب عصر وزمان شریک القرآن سلام برارواح پاک امام خمینیره وتمام شهدای سرتاسراسلام،وسلام برنایب مهدی و ولایت فقیه و رهبرمعظم و معزز آیات الله خامنه ای
ما تَوْفِيقِي إِلاَّ بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ إِلَيْهِ أُنِيبُ
خدایا آنچه می گوئیم ومی شنویم مورد رضای خود قرارده،
مقدمه
امام رضا(ع)فرمودند:هدایت را جز از قرآن مجوید،که گمراه می شوید
بسیاری از آیات قرآن و احادیث و روایات،نه تنها بر قابل فهم و درک بودن قرآن برای عامّه مردم تأکید دارند بلکه تدبّر و تفحص را واجب دانسته اند.
مردم عادی،که قشری در حدود 95درصد جامعه مسلمان را به خود اختصاص داده اند،و جز به طریق قرآن راهی برای کسب یقین ندارند،عملاً از قرآن بی بهره اند و تنها به دریافت بصیرتی بسنده کرده اند.
سوره جاثیه آیه20میفرماید: هذا بَصائِرُ لِلنَّاسِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةٌ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ (این قرآن بصیرت است برای عامه مردم و هدایت و رحمت است برای یقنون)اغلب گمان می کنیم،همان اظهار و تصدیق بی پایه،یقین است.
یقین آن باور قلبی محکم و حقیقی است که هرگز صاحبش تن به غفلت ندهد،یا آنکه یقین به حضور خدایی داردکه قادر،عالم،حکیم،رحیم،قهار،صمد،سبحان،یگانه،حاضر..،وهرگز لحظه ای غافل از او نیست ، وتن به خطا نمیدهد.
امام حسین(ع)فرمودند:علماء و روحانیون از مرتبه اشارت قرآن بهره مند میگردند،چرا؟آنان دردرجه اول، حب دنیا را از دل بیرون کرده اند،و با تقوای الهی و محکم خود ،اغلب صاحب یقینهای ولایی گشته اند، پس استفاده آنها از قرآن،بیشتر در جهت تحکیم یقین و کشف احکام است.شاهد تفاسیر موجود است.
چطور باورکنم چنین خدایی قرآنی نازل فرماید که،اولاً آیاتی دارد که با تأویلشان اختلاف دارند،مگر در بسیاری از آیات نفرمود قرآن را همه می توانند بفهمند،چگونه؟دوماً از آن ذات سبحانش دور است،که قرآن را قابل استفاده عده کمی نازل فرموده باشد،عده کمی رستگار گردند،و بقیّه شقی وگمراه.
این حقیر پس از نزدیک به پانزده سال تحقیق و تفحص در قرآن؛روشی را ارائه داده ام که بر رد آن مطلبی نیافته و یا صاحب نظری تذکری یا دلیلی بر غلط بودن آن نداده اند،تنها در طی دو سال سایت کانون تدبّر مبین،انتشار دهنده این روش بوده،و بارها با در خواست از علماء روحانیون تقاضای بازدید از سایت و اظهار نظر،نتوانسته ام، تأیید چندانی را جلب کنم،امّا در تکذیب آن نیز هیچ حجتی ندیده ام.
آنچه مسلم است،خواست خدای تبارک و تعالی این است که همه قرآن را بفهمند و در زندگی بکار بندند،و این تنها دلیل این حقیر در پی گیری و ارائه این روش است،انشاالله.
فهم قرآن یعنی چه
فهم قرآن وقتی بدست می آید که از من انسانی معتقد و با یقین راستین بسازد،نه اینکه من بفهمم خدای سبحان امر فرموده نباید دروغ بگوئی،زنا نکنی،ربا نخوری،غیبت نکنی..تنها برای اینها قرآن نازل نفرمود، اینها که در تورات و انجیل بود،قرآن آمد تا انسان را به قرب خدا برد،خلیفه خدا گرداند،سرشار از سعادت حضور در محضر گرداند،وجودی خدایی و عرشی را به انسان دهد،و او خلیفه خدا گرداند.
این وجیزه در پی آنست تا راهی را ارائه دهد که همه انسانها،از سن نوجوانی 12و13ساله تا پیرترین مؤمنها،به فهم قرآن برسند.با آن زندگی خود و دیگران را جلا دهند،بر قرب خدای خود تکیه زنند.
فرض کنید:انسانی در قطب بخواهد مسلمان معتقدی گردد،چگونه از قرآن می توانند استفاده کند؟
قرآن آمده تا هزاران سال میان مسلمانان حکم کند و شعارش:والعاقبه للمتقین است،یا حسن عاقبت از آن متقین من است،آنکه مرا اطاعت کند،هرگز در دنیا و آخرت دچار هیچ حزن و اندوهی نمیگردد.
درست است،فرمودند همه نمی توانند بدون علم و آگاهی به قرآن نزدیک شوند،امام حسین(ع)فرمودند: عامّه مردم از مرتبه عبارت،که همان متن قرآن باشد،بهره مند قرانند،بنابراین تنها کافیست،ترجمه آیات را در اختیار داشته باشیم،و این حقیر نیز با استفاده ازترجمه آیات،روش تدبر مبین را پی ریزی کرده ام.
آنکه بتواند با بی سوادی و یا بی ابزاری قرآن بفهمد،جز به عنایت او نیست،مثل محمد مصطفی(ص)
هر کسی بقدر خودش بی سواد دارد یکی خواند و نوشتن فارسی را نمی داند،نسبت به فارسی بیسواد است،یکی عربی و یا زبانهای دیگر را نمی تواند بخواند و بنویسد،امّا سواد فارسی دارد،پس او نسبت به همه زبانها بجز فارسی بی سواد است. جبران بی سوادی افراد تنها بعهده سواد داران است،
اگر ما برای بی سوادان،طوری قرآن بخوانیم که حفظ شان شود،تازه همچون پیامبر(ص)عمل کرده ایم، که در صدر اسلام انصار بی سواد خود را با اقراء بخش بخش قرآن،قرآن آموختند،و آنها به آنچنان رتبه ای از یقین رسیدند که مولای متقیان،آنچنان وصفهائی را از آنان در نهج البلاغه فرموده اند.
چگونه همۀ مردم می توانند قرآن بخوانند وهدایت شوند؟راه دریافت هدایت چیست؟
پر واضح است عامّه مردم توانایی این را ندارندکه مطالب این وجیزه را درک و فهم کرده و به هدف این وجیزه که نیل به یادگیری روش تدبّر مبین است نایل گردند،امّا علماء و روحانیون و قرآن پژوهان که توانایی این تحقیق را دارند،و همه آنان واین حقیرکه جزئی از آنهایم،انتظار بررسی و اظهار نظر را داریم.
امید این حقیر بروزیست که انشاالله علماء،روحانیون و قرآن پژوهان و عامه مردم، به اتفاق،نگارش و طبع قرآنی که مختص تدبّر عامّه مردم باشد،با روش تدبّر مبین را، اجازه و درخواست نمایند
این قرآن باید اولاً همه سورها را بخش بندی نموده؛دومآ ترجمه و متن بر هم منطبق باشد،سوماً متن قرانی آنرا همه بتوانند بی غلط و بی زحمت و بی معلم بخوانند،آیه محکمه بخش بطور واضح مشخص شده باشد،و با مختصری آموزش طرز خواندن و تدبّر،و ترجمه به همه زبانهای زنده دنیا،برای کل مسلمانان ارائه گردد.
هر یک از این موارد را توضیح و بطور نمادین هم نمایش خواهیم داد.
هدایت و امر
فرق هدایت و امر خدا را در قرآن اگر ندانیم؛از متقین نمیگردیم،وبا قرآن هدایت نمیشویم(هدًی للمتقین)
استخراج اوامر خدای سبحان از قرآن بعهده اولی الامر است،واطاعت از آنها بر ما واجب است،ما باید هدایت خود را از قرآن بیابیم،چرا که امام رضا(ع)فرمود گمراه میشود،آنکه از غیر قرآن هدایت بگیرید
فرق امر و هدایت
1-برما اطاعت امر ازخدا وپیامبر(ص)واولی الامر را واجب فرمود،وآنکه اطاعت نکرد را خدا لعن فرمود، امّا هدایت را فرمود هرکه را خواستم هدایت میکنم وآنکه هدایت پذیر نیست گمراهی برعلیه اوست.
“يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُم….”(59نساء)
مَنِ اهْتَدى‏ فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها… (15اسراء)
2- امر قرآن را تنها از اولی الامر باید گرفت،و هدایت را فقط از قرآن
3-اطاعت از اولی الامر؛ما را مشمول رحمت خدا می کند،و طاغی از امرش خسر الدنیا و آخرت میگردد؛ هر امری نیاز به هدایت دارد(مَنِ اهْتَدى‏ فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ)امربه نماز و هدایت درنماز دو مقوله جدا از هم است.
5- اوامر اولی الامر،خود هدایت نیستند؛چنانکه،آنکه هدایت را شناخت میگوید اهدنا الصراط المستقیم.
6-اطاعت اولی الامر،ما را به ایمان مستحکم به یقین نمی رسانند،امّا هدف هدایتهای خداوند رساندن ما به ایمانی مستحکم به یقین است
7-اطاعت از اوامر اولی الامر اطاعت ازخدا و رسولش میباشد،و اطاعت از مجتهد اعلم اطاعت از اولی الامر است ،امّا برای کسب هدایت فرمود،همه در قرآن تدبّرکنید،و همه باید بتوانند آنرا از قرآن بیابید.
8-اطاعت امرش را همه میتوانند انجام دهند،هدایت را فرمود:هرکه را خواستم هدایت میکنم
9-تنها با اطاعت اولی الامر ما از متقی می گردیم،و متقی هدایتش را تنها از خدا و قران می جوید، خدای سبحان فرمود هدًی للمتقین،ویا بدون تقوا از قرآن هدایت نمی فرماید.
10-فرمود یهدون به امرنا،بعبارت دیگر تنها امر من است که هدایتگر می خواهد،اما برای هدایت یابی از قرآن فرمود:افلا یتدبرون،افلا یتفکرون…..
چگونه آیات قرآن ما را هدایت می کنند؟
فرمود ذالک الکتاب لا ریب فیه هدًی للمتقین،تا از متقین نباشیم از کتاب خدا هدایت نمی یابیم؛پس این چند تقوا را اگر نداشته باشیم نمی توانیم از قرآن هدایت یابیم:
اولین تقوا:بدون شناخت اولی الامر و قبول اطاعتش با دل و جان،هرگز تقوا پیشه نگردیم و نمی توانیم هدایتمان را از قرآن بگیریم.
قران آمده تا صدها و هزاران سال بر مردم مختلف و در عرصه های مختلف حکمرانی کند؛و شعارش والعاقبه للمتقین است،بعبارت دیگر آنکه قرآن را اطاعت کند از متقین است و عاقبت از آن اوست؛ چگونه از قرآن می توانیم در هر زمانی فتوا بگیریم؟
در این دنیایی که هر ثانیه فکری،عقیدی،فرقه ای،اختراعی و کشفی نو پدیدار می شود،چگونه قرآن بر تمام آنها اشراف دارد و حکم میراند و تکلیف متقین را در قبال آنها روشن می فرماید؟
جوامع مسلمانی،که اولی الامر عالم بر تمام علوم و فنون گذشته و آینده،تسلط بر قرآن،ارتباط وحیانی وعلم لدنی و حاضر در جامعه،نداشته باشد جز متحجرترین جوامع بشری میباشد،و تقواپیشه نمیگردد،
مولای متقیان پس از سه بار قسم فرمود:زمین هیچگاه خالی از حجت خدا نمیگردد.
آخر چگونه امری را که بر اساس علوم حاضر و غائب،وحی الهی و طهارت باطنی،تسلط بر قرآن، صادر شده با دیگر احکام مقایسه می توان کرد؟چنین حکمی هرگز کسی بر آن نمی تواند خرده بگیرد،مثلش را بیآورد با اطاعتش کسی به زحمت نمی افتد؛دور از فطرت نیست،منطبق بر علوم روز میباشد.
اِنَّ هٰذَا الْقُرْاانَ يَهْدى لِلَّتى هىَ اَقْوَمُ…. همانا اين قرآن خلق را به راست‏تر و استوارترين طريقه هدايت مى‏كند (المیزان) این کریمه یکی ازمهترین ملاکهای شناسایی آنهاست،اگربه غیر قرآن عمل میکردند،به هی اقوم نمیرسیدند
سخنی از مولای متقیان نمی یابیم که تا امروز کسی بر آن خرده گرفته باشد و یا ماندش را بیاورد، میفرماید:تواول حق را بشناس سپس خود راملزم بدان کن،تو اول باطل را بشناس سپس خود را ازآن برهان میفرماید:ارزش هر انسان به آنچیزی است که به آن علاقه دارد.
مشخصه دوم آنها دلهای مؤمنین می باشد:كسانى كه ايمان آوردند و عمل صالح انجام دادند خداوند رحمان محبت آنان را در دلها مى‏افكند” (إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا)بعضى از مفسران اين آيه را مخصوص امير مؤمنان على ع و بعضى شامل همه مؤمنان دانسته‏اند(تفسیر نمونه)
دومین تقوا:روش خواندن قرآن را از خود قرآن بیآموزیم:
دراین کریمه خدای سبحان به پیامبراکرمصامرفرمود قرآن را بر مردم بخش بخش به آرامی بخواند وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلى‏ مُكْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلاً106اسراء
آراء مفسیرین گرام
المیزان «پس لفظ آيه با صرفنظر از سياق آن تمامى معارف قرآنى را شامل مى‏شود، و اين معارف در نزد خدا در قالب الفاظ و عبارات بوده كه جز به تدريج در فهم بشر نمى‏گنجد، لذا بايد به تدريج كه خاصيت اين عالم است نازل گردد تا مردم به آسانى بتوانند تعقلش كرده حفظش نمايند، و بر اين حساب آيه شريفه همان معنايى را مى‏رساند كه آيه” إِنَّا جَعَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ”»
نمونه«ما قرآنى بر تو نازل كرديم كه به صورت آيات جدا از هم مى‏باشد، تا با آرامش و بطور تدريج بر مردم بخوانى” و به خوبى جذب دلها و فكرها گردد، و در عمل نيز كاملا پياده شود (وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاس عَلى‏ مُكْث )و باز براى تاكيد بيشتر مى‏گويد تمامى اين قرآن را بطور قطع ما نازل كرديم (وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلًا)»
مخزن العرفان ازسیده نصرت امین «نزول فرود آمدن دفعى را گويند و تنزيل فرود آوردن تدريجى را نامند چنانچه در جاى ديگر گفته شده بعضى بحضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ايراد ميگرفتند كه چرا قرآن مثل الواح تورات كه يكدفعه براى موسى (ع) فرود آمد براى تو يكدفعه فرود نيامده اين آيه ميشود پاسخ آنها باشد كه علت اينكه قرآن را متفرقا نازل گردانيديم اين بود كه تو بر مردم بطور مكث و تأنّى بيان نمائى تا اينكه بهتر در ذهن آنها ثابت گردد و هر آيه‏ئى را در موقع خود بتدريج فرود آورديم»
تقریباً نظرتمام مفسرین گرام براین است که قرآن آیاتش جدا شده ویا بخش بخش شده است،که این جدا سازی تنها برای این است که عامّه مردم بتوانند بخواندن و بفهمند وحفظ کنند.
قرآن برحسب حوادث که یکی پس ازدیگری اتفاق می افتاد؛نازل می فرمود، مثل تورات ویا انجیل یکدفعه نازل نگشته ؛لذا درپایان فرمود: “ونزّلناهُ تنزیلا” تا تأییدی دیگر بر فرمایش خود بفرماید، بعبارت دیگر:خدای سبحان با حادث کردن و وحی بر پیامبر(ص)بصورت یک بخش جدا در اصل به امتحان و معرفت دهی و آموزش،در هربخش یا سوره کوچک افاده میفرماید.
جنگ احزاب با آن وسعت و مدت را فرمود فقط برای امتحان مؤمنین حادث فرموده است.
تقوای سوم: رعایت محکمات ومتشابهات
محکمات ومتشابهات را باید در بخشها بیابیم
هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهات……….(7آل عمران)
و او كسى است كه كتاب را بر تو نازل كرد، بعضى از آيات آن، آيات محكم است كه اصل كتابند، و بعضى ديگر آيات متشابهند، اما آن كسانى كه در دلهايشان انحراف است تنها آيات متشابه را پيروى مى‏كنند تا به اين وسيله فتنه به پا كنند و به همين منظور آن آيات را به دلخواه خود تاويل مى‏كنند، در حالى كه تاويل آن را نمى‏دانند مگر خدا و راسخين در علم، مى‏گويند به همه قرآن ايمان داريم كه همه‏اش از ناحيه پروردگار ما است و به جز خردمندان از آن آيات پند نمى‏گيرند (ترجمه ازالمیزان).
آراء مفسیرین گرام
«المیزان»علت اين تعبير اين بوده كه مقصود، بيان پاره‏اى از اوصاف و خواص مجموع كتاب نازل است نه اوصاف اجزاى آن، و يكى از اوصاف مجموع كتاب اين است كه اين كتاب مشتمل است بر آيات محكم و آيات متشابه، كه برگشت قسمت دوم (متشابهات) به قسمت اول (محكمات) است، و به وسيله آنها، آيات متشابه شرح و تبيين مى‏شود، پس كتاب از اين نظر چيز واحدى تصور شده، نه چيزى كه داراى اجزايى متعدد و بسيار است
«نمونه»بنا براين مراد از” آياتٌ مُحْكَماتٌ”آياتى است كه مفهوم آن به قدرى روشن است كه جاى گفتگو و بحث در آن نيست

«ترجمه مجمع البیان»محكم آن است كه از ظاهرش بدون احتياج به هيچ قرينه كه همراه آن باشد، مراد و منظور، روشن و معلوم باشد مانند آيه «إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْئاً (خداوند به مردم اصلا ستم نمى‏كند) و مانند «إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَّةٍ (خدا بمقدار ذره‏اى بكسى ستم نميكند) وامثال اين آيات كه فهم آنها نياز به قرينه و دليلى ندارد و در مقابل آن متشابه است كه بدون قرينه، مراد و مقصود از ظاهر آن معلوم نيست مانند آيه كريمه: «وَ أَضَلَّهُ اللَّهُ عَلى‏ عِلْمٍ»(خداوند او را دانسته گمراه كرد) و مسلماً مى‏دانيم كه معناى گمراه كردن در اين آيه با گمراه كردن در آيه «وَ أَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ» (سامرى آنان را گمراه كرد) فرق دارد زيرا گمراه كردن سامرى كارى است زشت و قبيح در حالى كه گمراه كردن خدا (بمعناى صحيح آن) چون از روى مصالح است امرى است نيكو. همين تعريف براى محكم و متشابه است كه مجاهد مى‏گويد «محكم چيزى است كه معناى آن با معناى ديگر اشتباه نشود و متشابه چيزى است كه معناى آن با معناى ديگرى اشتباه شود.
در هربخش یک آیه محکمه وآیات دیگر از متشابهات هستند که همه میتوانیم آنرا تشخیص دهیم،برای شناسایی محکمه بخش،و متشابهات بخش،به گفته مفسران،کافیست به ترجمه آیات دقت کنیم،
تقوای چهارم: جستجو ی هدًی و رحمةً در آیات قرآن
در آیات بسیاری فرمود قرآن هدًی و رحمةً است،پس باید هر بخش از دو قسمت کوچکتر تشکل شده باشد چند آیه قبل از محکمه،ما را به هدایت محکمه میرساندو آیات بعد از محکمه،در تثبیت هدایت محکمه افاضه میفرماید،در هربخش فضا و سیاق این دو دسته آیه،کاملاً مشخص و متفاوت است،وآیات با وجودیکه ازحول محور محکمه خارج نمیگردنند،امّا دارای دو سیاق و حکم جدا می باشند.
چند آیات که هدًی و رحمة قرآن را عنوان می فرمایند:
هذا بَصائِرُ لِلنَّاسِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةٌ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ (20جاثیه)
وَ إِذا لَمْ تَأْتِهِمْ بِآيَةٍ قالُوا لَوْ لا اجْتَبَيْتَها قُلْ إِنَّما أَتَّبِعُ ما يُوحى‏ إِلَيَّ مِنْ رَبِّي هذا بَصائِرُ مِنْ رَبِّكُمْ وَ هُدىً وَ رَحْمَةٌ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ (203اعراف)
هذا بَيانٌ لِلنَّاسِ وَ هُدىً وَ مَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقِينَ (138آل عمران)
ذلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ لَوْ أَشْرَكُوا لَحَبِطَ عَنْهُمْ ما كانُوا يَعْمَلُونَ (88انعام)
يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ شِفاءٌ لِما فِي الصُّدُورِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ (57یونس)
وَ ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ إِلاَّ لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي اخْتَلَفُوا فِيهِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ (64نحل)
وَ يَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ جِئْنا بِكَ شَهِيداً عَلى‏ هؤُلاءِ وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‏ءٍ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً وَ بُشْرى‏ لِلْمُسْلِمِينَ(89نحل)
قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هُدىً وَ بُشْرى‏ لِلْمُسْلِمِينَ (102نحل)
طس تِلْكَ آياتُ الْقُرْآنِ وَ كِتابٍ مُبِينٍ (1) هُدىً وَ بُشْرى‏ لِلْمُؤْمِنِينَ (2نمل)
یکی دیگر از اعلائم تشخیص محکمه همین تغییر سیاق آیات قبل و بعد محکمه است.
پنجمین تقوا:احادیث
از دسته ای احادیث می یابیم مردم عادی درقرآن راهی برای فهم ودرک دارند،بطوریکه با قرآن هدایت به ایمانی مستحکم به یقین می شوند.
امام حسین می فرماید؛چهارمرتبۀ فهم ودرک در قرآن می باشد،مرتبۀ عبارت مختص عامّۀ مردم؛اشارت علماء,لطائف اولیاءخدا,حقایق مرتبه پیامبران وامامان
حضرت علیعهدایت ورحمت را به زبانی دیگرفرمودند؛
قال علی علیه السلام :ما جالَسَ هذَاالقُرآنَ اَحَدٌ الّا قامَ عَنهُ بِزِیادَةٍ اَو نُقصانِ؛ زِیادَةٍ فی هُدًی اَو نُفصانِ مِن عَمًی .
هیچ کس با این قرآن همنشین نشد ، مگر آن که چون از نزد آن برخاست با فزونی و کاستی همراه بود؛ فزونی در هدایت، و کاستی ازکوردلی . نهج البلاغه خطبه 176
قال الرّضا علیه السلام : لا تَطلُبُوا الهُدی فی غَیرِالقُرآنِ فَتَضِلّوا.
هدایت را جز از قرآن مجویید که گمراه خواهید شد امالی صدوق /438
امام رضا(ع) همۀ ما را مؤظف به هدایت گیری ازقرآن فرمودند،
از روایات بالا دریافت می شود؛هدایت ما فقط بعهدۀ خداست وهمه از قرآن باید هدایت گیرند
نتیجه گیری
ازمجموع آیات وروایات نتیجه گیری می شود:خدای سبحان قرآن را بخش بندی نازل فرموده،تا عموم مردم بتوانند آنرا بفهمند وهدایت شوند.
دلایلی که می توان بدانها استناد کرد:
1-خدای سبحان فرمود برمردم قرآن بخش بخش شده را بخوان آیه106اسراء-
2-آیات قرآن را به محکمات و متشابهات تقسیم فرمود،وفرمود:باید آیات متشابه توسط آیات محکم معنا ودرک وفهم کنید تا گمراه نشوید،و تنها در بخش یا سوره های کوچک این مطلب امکان پذیر است.
3- آیات داخل هر بخش یا سوره کوچک دو دسته اند، هدًی(هدایتگرند) و رحمةً(تثبیت کننده اند)
4-روایت امام حسینعنشان می دهد مردم عادی باید درمتن قرآن بدنبال فهم وهدایتشان باشند.
5-امام رضاعفرمود از غیر قرآن هدایت نگیرید که گمراه خواهید شد
6-علیعفرمودند:کسی به قرآن نزدیک نشد مگربرایمانش افزوده وازکوردلیش کاسته شد،پس ما ایمان مستحکم وبصیرت را ازقرآن باید بیابیم.
7- بسیاری آیات می فرمایند تنها قرآن هدًی ورحمةً است،
8- درآیاتی امربه عموم مردم فرمود درقرآن تدبّرکنید،بخصوص آیه82سوره مبارکه نساء که میفرماید بدون تدبّر نمی یابید این قرآن ازکسی جزخدا نیست؛وفرمود قرآن قابل فهم همه مردم است.لقد صرفنا للناس.
9-“ذالک الکتاب لاریب فیه هدًی للمتقین”بدون شک هدایتگرمتقین فقط قرآن است،وما اگر چنین تقوائی نداشته باشیم که تنها ازقرآن هدایت بگیریم،هدایتمان را ازغیرقرآن خواهیم گرفت وستمگربرخود شده ایم وخدا ستمگران را هدایت نمی فرماید.
10- ازمهمترین دلایل وجود بخش بندی در قرآن وجود واو استیناف وسوره های کوچک است؛درسوره اسراء12بخش وجود دارد,که 9تای آنها با واو استیناف شروع و با واو بعدی تمام میشود,3بخش واو ندارد، اولین بخش با بسم الله شروع وبا واو بعدی تمام می گردد؛وبخش امام ونماز،واو ندارند.درتمام سورهای کوچک هدایت ورحمتش را می یابیم.
11-از بسیاری آیات استفاده می شود،هدایت را فقط ازخدا باید بپذیریم؛
الَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهْدِينِ (78شعرا) آن كس كه مرا آفريده و همو راهنماييم مى‏كند، (78)
12-تنها هدایت پذیری ازخدای متعال سودمند است،که خود تضمین فرموده:(مَنِ اهْتَدى‏ فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها) هر كس راه هدايت يافت تنها بنفع و سعادت خود يافته و هر كس به گمراهى شتافت آنهم به زيان و شقاوت خود شتافته
13- خدای سبحان به پیامبرش،وپیشوایان دینی اجازۀ هدایت عنایت می فرماید،حضرت ابراهیم به پدرش فرمود:علمی به من می رسد که ترا می توانم هدایت کنم
وَ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ وَ جَعَلْناهُ هُدىً لِبَنِي إِسْرائِيلَ أَلاَّ تَتَّخِذُوا مِنْ دُونِي وَكِيلاً (2) ما به موسى كتاب آسمانى داديم و آن را وسيله هدايت بنى اسرائيل ساختيم (و گفتيم:) غير ما را تكيه‏گاه خود قرار ندهيد! (ترجمه از آیت الله مکارم)
وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَ لا الْإِيمانُ وَ لكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى‏ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ”و همين طور ما روحى از امر خود را به سويت وحى كرديم، و گر نه تو نه مى‏دانستى كتاب چيست، و نه مى‏توانستى ايمان چيست، و ليكن ما آن را نورى كرديم تا به وسيله آن هر كه از بندگانمان را خواستيم هدايت كنيم، و تو به يقين به سوى صراط مستقيم هدايت مى‏كنى (ترجمه المیزان)
وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمَّا صَبَرُوا وَ كانُوا بِآياتِنا يُوقِنُونَ (24سجده) و چون شكيبايى كردند و به آيات ما يقين داشتند، برخى از آنان را پيشوايانى قرار داديم كه به فرمان ما [مردم را] هدايت مى‏كردند. (فولادوند)
“يا أَبَتِ إِنِّي قَدْ جاءَنِي مِنَ الْعِلْمِ ما لَمْ يَأْتِكَ فَاتَّبِعْنِي أَهْدِكَ صِراطاً سَوِيًّا (43مریم) اى پدر، به راستى مرا از دانش [وحى، حقايقى به دست‏] آمده كه تو را نيامده است. پس، از من پيروى كن تا تو را به راهى راست هدايت نمايم، (فولادوند)
رسولان و ائمة(صلوات الله علیهم اجمعین) هدایتشان به اذن الله است، وَ داعِياً إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ وَ سِراجاً مُنِيرا(46احزاب)امّا قرآن را هدًی و رحمةً فرمود،امّا نفرمود با قرآن از یوقنون مسلمون،یومنون،متقین،یعملون؛میگردید،چرا که فرموده است:هرکه را بخواهم هدایت میکنم.
14-در سوره مبارکه احزاب،آیات 28تا34یک بخش میباشند که به زنان پیامبر(ص)اختصاص دارد،لذا از ابتدا تا انتها، افعال بکار رفته همه مؤنث هستند،در حالی که آیات27و 35 افعال هم مذکر و هم مؤنثند،و تنها در آیه33 آیه تطهیر افعالش مذکر است،که به این معناست که از دامن زن مرد به معراج می رود.
15- روش قرآن آموزی پیامبر اکرم(ص)روش اقراء بوده،به این ترتیب که یک بخش یا سوره کوچک را آنچنان مکرّر و آرام می خواندن که اصحاب بی سوادشان بتوانند آنرا در سینه حفظ کنند؛در بهار و در بسیاری کتب به روش اقراء پیامبر(ص) اشاره شده است،امّا تنها گفته شده است اقراء آیات،ده آیه ده آیه بوده است.
ما می دانیم هرگز ایشان به غیر قرآن عمل نفرموده به تصدیق خود قرآن،این روش را بواسطه یا به دستور کدام کریمه پیامبر(ص)ابداء فرمودند؟
إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَهُ‏، بيان كرد يعنى بر ماست كه آن را در سينه‏ات گرد آوريم و قرائتش را بر زبانت استوار داريم.فَإِذا قَرَأْناهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ‏ خداوند قرائت جبرئيل را قرائت خود قرار داد. قرآن به معناى قرائت است. فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ‏ از قرائت جبرئيل پيروى كن و با او به منازعه نپرداز پس ما حفظ كردن آن را بر تو ضمانت مى‏كنيم. ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا بَيانَهُ هر گاه چيزى از معانى قرآن بر تو مشكل آمد، شرح و توضيح آن بر عهده ماست. گويى پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله در حفظ و سؤال از معناى آيات هر دو شتاب مى‏كرد. كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ الْعاجِلَةَ «كلّا» منع رسول خدا از عادت به شتاب و تشويق آن حضرت است كه با آرامى قرائت قرآن را بر قوم خود تكرار كند تا در دلهايشان متمركز شود چرا كه آنان از دليلها بى‏خبرند و در قرآن و توضيح موجود در آن نمى‏انديشند بلكه دنيا را بر مى‏گزينند و اهتمام ورزيدن به آخرت را رها مى‏كنند بنا بر اين از دوباره گفتن و تكرار و افزودن بر هشدار و بيان قرآن به آن بى‏نياز نيستى و «تحبّون» و «تذرون» [به صورت مخاطب‏] نيز قرائت شده به اين معنى كه به آنها بگو [شما دنيا را دوست داريد و آخرت را رها ساختيد](نام فضل بن حسن طبرسى‏ صاحب تفسیر جوامع الجامع محل تولد تفرش‏ تاريخ تولد469 ق تارخ وفات548 ق)
و نیز آیه 106اسراء:وقرآناً فرقناه لتقراهُ للناس….
آنچه مهم است این است که با این روش قرائت،ایشان اصحاب با ایمانی مستحکم به یقین را پرورانده که وصفشان در نهج البلاغه است.
ازمجموع آیات وروایات استفاده می شود،خدای سبحان قرآن را بخش بندی نازل فرموده که همۀ ایُّها الناس را هدایت وافاضۀ رحمت فرماید،واین بخش ها را به همین منظوردرقرآن تعبیه فرمود.
این بخشها نیز باید خواصی را دارا باشند و اِلّا نمی توانیم آنها را از تقسیمات خدای متعال بدانیم.
تقوای الهی حکم می فرماید هرگز تا امتحان نکرده اید نه بپذیرید نه رد کنید.
ویژگی های بخش ها
1- همۀ مردم ازهر قشری باید بتوانند با بخشها به هدًی ورحمةً برسند؛بدون نیازبه مربی،
2- تمام سوره های بلند بخشبندی شده باشند؛وتشخیص هر بخش نبایدغیرممکن و مشکل باشد؛
3- آیات محکمات و متشابهات را در هربخش بتوان تشخیص داد.
4- “هدًی ورحمةً” درهربخش تمیزداده شود،دراول هدایت شویم،دوم مستحکم درآن گردیم.
5- این بخشها نباید بلند باشند،تا مردم عادی بتوانند با چند بار اقراء به آرامی وتدبّر،هم به فهم آن نایل شوند،وهم بتوانند آنها را حفظ و هم در زندگی بکار بندند.
6- از مهمترین خواص این بخش ها,تطبیق با احادیث پیامبر(ص)ائمه(ع)است،چرا که فرمودند برقرآن سخنان ما را ارائه دهید،اگر منطبق بود آنها را بپذیرید.
7- روش خواندن قرآن را خدای سبحان آموزش فرموده است،آیه106اسراء. چرا به حبیبش فرمود برمردم بخوان قرآن بخش بخش را،برای اینکه بیآموزد چگونه باید قرآن را بخوانید؟
8- کور و بی سواد هم مستثنا نفرمود وتنها با شنیدن یک بخش به آرامی،آنها هم میتوانند بهره مند شوند (نسبت به عربی اکثرما بیسوادیم).
الحمدلله،امروزه از ترجمه های مناسب بهره مندیم؛البته ترجمه نباید همراه نکات تفسیری باشد، تاهدایتمان را تنها به اوسپرده باشیم.ترجمه هایی که نکات تفسیری را جدا کرده اند مناسب ترند.
آنچه عرض شد،در جایی نمی بینید؛چرا که از جایی گرفته نشده است،بدون تحقیق نه بپذیرید نه رد کنید
اکنون یک بخش را با هم بررسی می کنیم
بخش موضوعی شماره یک سوره مبارکه اسراء از آیه 1تا10
بسم الله الرحمن الرحیم
سُبْحانَ الَّذىٓ………..اَسْری‏ا …..بِعَبْدهی …..لَيْلًا ………..مِّنَ الْمَسْجِدِ
منزه است خداوندی كه ……برد بشب …….بنده‏اش ………..را شبى …………………..از مسجد
الْحَرامِ…… اِلی الْمَسْجِدِ …..الْاَقْصَا …..الَّذِى …..بارَكْنا ………….حَوْلَهو
الحرام…………………… بمسجد………………… اقصى…………. كه……………….. بركت داديم………….. پيرامونش را
لِنُرِيَهو ………مِنْ ااياتِنآ ج …..اِنَّهو …….هُوَ……. السَّميعُ الْبَصيرُ(1)
تا بنمائيم او را…….. ….از آيت‏هاى خود….. بدرستى كه…. او ………………اوست شنواى بينا (1)
وَ ااتَيْنا ….مُوسَی …..الْكِتابَ …..وَ جَعَلْناهُ …..هُدًی …….لِّبَنیٓ
و داديم ………..موسى را …………کتاب ………….و گردانيديمش…….. هدايت……. از براى بنى
اِسْرآئيلَ …..اَلّا ……تَتَّخِذوا …..مِن دونى ……….وَكيلًا(2)
اسرائيل ……….كه …………..مگيريد ……………..از غير من …………….كارگذارى (2)
ذُرِّيَّةَ…….مَنْ ……..حَمَلْنا ……مَعَ نوحٍ ج ………اِنَّهو ……كانَ ……..عَبْدًا …….شَكورًا(3)
فرزندان…. .آنكه ……….حمل كرديم………… با نوح…………. بدرستى كه او …….بود ………………..بنده……………….. شكرگزار (3)
وَ قَضَيْنآ ….اِلی‏ا بنیٓ اِسْرآئيلَ ….فِی الْكِتابِ ………….لَتُفْسِدُنَّ
و اعلام نموديم ………..به بنى اسرائيل …………………..در كتاب……………… كه فساد خواهيد كرد البته
فِی الْاَرْضِ …….مَرَّتَيْنِ‏ِ……. وَ لَتَعْلُنَّ ……………..عُلُوًّا………………….. كَبيرًا(4)
در زمين ……………………دو بار ………………..و هر آينه ……..سركشى خواهيد كرد البته………….. سركشى بزرگ (4)
فَاِذا جآءَ …وَعْدُ اولىا هُما …بَعَثْنا ……عَلَيْكُمْ …..عِبادَا ….لَّنآ …..اُولى باْسٍ شَديدٍ
پس چون بيايد …..وعده نخستين آن دو ……ميفرستيم …….بر شما…………. بندگان ……….ما را . ………صاحبان قدرت سخت
فَجاسوا ….خِلالَ …..الدِّيارِج ….وَ كانَ ……وَعْدَََا….. مَّفْعولًا(5)
پس روند ………بجستجو …….ميانه خانه‏ها……… و بود ……………وعده ……….كرده شده (5)
ثُمَّ ……..رَدَدْنا……… لَكُمُ ……الْكَرَّةَ …….عَلَیْهِمْ ……وَ اَمْدَدْناكُم ………بِاَمْوالٍ
پس ……..برگردانيديم ……..براى شما …….نصرت را ……….بر ايشان …………و مدد كنيم شما را…………….. بمالها
وَ بَنينَ ……..وَ جَعَلْناكُمْ………. اَكْثرََ………… نَفيرا(6)
و پسران ………..و گردانيديم شما را………… بسيارتر از …………حيث شمار (6)
اِنْ اَحْسَنتُمْ …اَحْسَنتُمْ ..لِاَنفُسِكُمْ ز…وَ اِنْ اَساْتُمْ …….فَلَهاج ….فَاِذا جآءَ.. وَعْدُ الْااخِرَةِ
اگر خوب كرديد …خوبى كرديد…….براى خودتان ………و اگر بد كرديد…پس خودتان راست..پس چون بيايد ..وعده ديگر .لِيَسُٓئوا وُجوهَكُمْ…. وَ لِيَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ ..كَما ..دَخَلوهُ… اَوَّلَ مَرَّةٍ ….وَ لِيُتَبِّروا …..ما
تا بد سازند را رويهاتان ……………و تا درآيند بمسجد…….همچنانكه …در آمدند بآن ..اول بار……….وتا تباه گردانند …آنچه را
….عَلَوْا تَتْبيرًا(7) كه غالب شدند تباه گردانيدنى
عَسیا …رَبُّكُمْ …اَن يَرْحَمَكُمْ …وَ اِنْ عُدتمْ …عُدْنَا …وَ جَعَلْنا ..جَهَنَّمَ …لِلْكافِرينَ حَصيرًا شايد ……پروردگار شما.. كه رحم كند شما را…و اگر برگرديد… برميگرديم ….و گردانيديم …دوزخ را ….براى كافران جاى حبس
اِنَّ …..هَٰذَا… الْقُرْاانَ …..يَهْدى ….لِلَّتى …هىَ اَقْوَمُ ………وَ يُبَشِّرُ …..الْمُوء ْمِنينَ
بدرستى …كه اين…….. قرآن……… هدايت ميكند ….بانچه…. آن درست‏تر است….. و مژده ميدهد ……..مؤمنانى را
الَّذينَ يَعْمَلونَ….. الصّالِحاتِ …اَنَّ…….. لَهُمْ ………….اَجْرًا كَبيرًا(9)
كه ميكنند كارهاى ……………..شايسته …………اينكه ……ايشان را است …………….مزدى بزرگ (9)
وَ اَنَّ ……..الَّذينَ …..لا يُوءْمِنونَ …..بِالْااخِرَةِ……. اَعْتَدْنا …………..لَهُمْ …..عَذابًا اَليما(10)
و بدرستى …كه آنان كه ……..ايمان نمياورند………….. باخرت…………. مهيا كرده‏ايم…………. براى ايشان ……….عذابى دردناك (10)
خواندن به روش اقراء که بطور نمادین نمایش داده شده،از یادگاریهای پیامبر اکرم(ص)است؛با همین روش که پیامبر از سوره اسراء آیه 106گرفتند،جان و دل اصحابشان را با نور قرآن پیوند داده و بهرهمند گرداندن،با این روش خواند قرآن بسیار سهل و آسان و همراه ترجمه است،
علی مرتضی(ع)در وصف آن یاران فرمودند:هرگاه نام خدا برده میشد؛آنها همچون درختان در طوفانها به خود میلرزیدن
اقراء این امکان را میدهد،ترجمه و متن را بطور تطبیقی با هم فراگیریم،وبا هر بار اقراء به عمق بیشتری از ژرفای قرآن فرو رویم،تا آنجا که احساس خواهیم کرد هم اکنون قرآن بر ما نازل میشود.
پس از چند بار اقراء،متوجه آیۀ محکمه بخش خواهیم شد،
بنا بر آیه 7آل عمران بدون آیه محکمه به آیات نباید نگریست که گمراه میشویم،
آیه 7به نظر بنده حقیر آیه محکمه بخش است،به چند دلیل:اول آیه ایست که نیازی به توضیح ندارد، دوم:در آیات دیگر ردش را می بینیم؛سوم آیات قبل و بعدش دو فضای مختلف دارند امّا ازحول محور آیه محکمه دور نمی شوند،اگر وجه مشترک اولین و اخرین ایه بخش را بیابید،آیه محکمه است.
پس با در نظر گرفتن آیه محکمه به ایات دیگر می نگریم.
اِنْ اَحْسَنتُمْ اَحْسَنتُمْ لِاَنفُسِكُمْ ز وَ اِنْ اَساْتُمْ ‏ْ فَلَهاج
اکنون با یافتن آیه محکمه تدبّر پایه مبین را در این بخش،و از منظر همین کریمه به آیات مینگریم
سُبْحانَ الَّذىٓ اَسْری‏ا بِعَبْدهی لَيْلًا مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ اِلی الْمَسْجِدِ الْاَقْصَا الَّذِى بارَكْنا حَوْلَهو لِنُرِيَهو مِنْ ااياتِنآ ج اِنَّهو هُوَ السَّميعُ الْبَصيرُ(1) منزه است آن خدايى كه بنده خود را شبى از مسجد الحرام به مسجد الاقصى كه گرداگردش را بركت داده‏ايم سير داد، تا بعضى از آيات خود را به او بنماييم، هر آينه او شنوا و بيناست. (ترجمه آزاد از عبدالمحمد آیتی)
با در نظر گرفتن آیه محکمه می گوئیم:پاک منزه خدایست که پاداش خوبی حبیبش را در زمان حیاتش عنایت فرمود،و او را شبانه فرسنگها سیر فرمود،و با سیر شبانه بر شرافت او بر تمام مخوقاتش مهر تأیید زد،با سیر شبانه بر خوبان عالم و بر خلق عظیم و برخاتم نبیّن و بر محمود و احمدیش صیحه گذاشت،
جمله دوم در تأیید جمله اول است،انهُ هو السمیع البصیر،بدرستیکه او هست،او شنونده بینا،که فرمود: وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى‏ (3) إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْيٌ يُوحى‏ (نجم4)و از روى هواى نفس و خواهش نفسانى چيزى نميگويد آنچه ميفرمايد: نيست مگر وحى الهى كه باو وحى شده.(اطیب البیان)سیر شبانه برای هیچ پیامبری ممکن نشد،چرا که بر ایشان فقط قرآن وحی شده،وایشان خاتم النبیّن و تنها پیامبر عمل کننده به قرآن هستند،
وَ ااتَيْنا مُوسَی الْكِتابَ وَ جَعَلْناهُ هُدًی لِّبَنیاِسْرآئيلَ اَلّا تَتَّخِذوا مِن دونى وَكيلًا(2) به موسى كتاب داديم و او را براى فرزندان اسرائيل وسيله هدايت قرار داديم تا غير مرا تكيه‏گاه خود اختيار نكنند(ترجمه آزاد از سید کاظم ارفع)
با تدبّر در ارتباط با محکمه میتوانیم بگوئیم: ما دادیم کتاب خوبی و خوبی کردن را به موسی ، و قرار دادیم آنرا هدایتگر خوب شدن وخوبی کردن برای بنی اسرائیل،بشرطی که غیر من را نگهبان و کارساز نگیرید. جمله دوم در تأکید جمله اول فرمود،مگر غیر من را هدایتگر انتخاب کنید،غیر این کتاب را که اوامر من در اوست را اگر هدایتگر بگیرید،آنگاه من دیگر نگهبان و یاری رسان شما نیستم،و راه به گمراهی می برید
ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنا مَعَ نوحٍ ج اِنَّهو كانَ عَبْدًا شَكورًا(3) اى فرزندان كسانى كه با نوح (بر كشتى) سوار كرديم، او بنده شكرگزارى بود (ترجمه المیزان)
با نظر به آیه محکمه میگوئیم:شما همه انسانها،فرزندان آنهایی هستید که حملتان کردیم بهمراه نوح(س) تا خوبی کنید بجای بدی،هیچیک بر دیگری ارجیّت ندارید،همه از یک ریشه اید،ما حمل نکردیم تا اینکه بدی را رواج دهیم،شما همه با هم برابرید پس به هم خوب باشید،برای تأیید در جمله دوم فرمود،بدرستیکه نوح(س) بود بنده ای شکرگذار و سپاسگر،تا بفرماید همراهنش از اویند؛چون با او همراه بودند،پس شما ذریّۀ آن کسانی هستید که از اهل و همراه و هم عقیده با نوح(س)هستند،و بعبارت دیگر،آنکسی که پدران تان را بهمراهش حمل کردیم،بنده ای شکرگزار است،شما چرا شکر نعمتهایتان را نمی کنید،بخصوص نعمت هدایت را،و شکر نعمتها،اول از هم خوبی کردن بجای بدیست.
وَ قَضَيْنآ اِلی‏ا بَنٓی اِسْرآئيلَ فِی الْكِتابِ لَتُفْسِدُنَّ فِی الْاَرْضِ مَرَّتَيْنِ‏ِ وَ لَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبيرًا(4) و در كتاب آسمانى [شان‏] به فرزندان اسرائيل خبر داديم كه: «قطعاً دو بار در زمين فساد خواهيد كرد، و قطعاً به سركشى بسيار بزرگى برخواهيد خاست.» (فولادوند)
با نظر به محکمه می گوئیم:به شما اخطار داده ایم در کتابتان؛قطعاً از مسیر هدایت و خوبی، خارج می شوید و دو مرتبه در تاریخ به فسادگری در زمین برخواهید خواست،از مدار هدایت کتاب خارج میشوید و بدی را رواج میدهید،،در جمله دوم تأکید فرمود:و این بر همه آشکار خواهد بود، چون برتری جوی بزرگی است،این فسادگری از شما پنهان نیست،این طغیان و سرکشی نیست مگر تخلف از کتاب هدایتگر شما،در آیه 2 فرمود، هدایتگر خوبی برایتان فرستادیم، مگر غیر کتاب مرا اطاعت کنید،به بدی خواهید رسید.و در آیه بعدش فرمود شما باهمه ملل دیگر یک قومیت و برابرید،پس برتری جوئی برای چیست؟
فَاِذا جآءَ وَعْدُ اولىا هُما بَعَثْنا عَلَيْكُمْ عِبادَا لَّنآ اُولى باْسٍ شَديدٍ فَجاسوا خِلالَ الدِّيارِج وَ كانَ وَعْدَََا مَّفْعولًا(5) هنگامى كه نخستين وعده فرا رسد، گروهى از بندگان پيكارجوى خود را بر ضدّ شما ميانگيزيم (تا شما را سخت در هم كوبند حتى براى به دست آوردن مجرمان)، خانه‏ها را جستجو مى‏كنند و اين وعده‏اى است قطعى! (آیت الله مکارم)
با در نظر گرفتن آیه محکمه میگوئیم:و چون بدی شما از حد سر رفت،پس سرکوب شما واجب شد،وقت آن رسید که بدیهایتان بر علیه خودتان عمل کنند؛بر انگیخم بندگان جنگجویم را تا انتقام بدیهایتان را به شدت هر چه تمامتر بگیرند ،حتی فراریها را مییافتند و به سزای اعمالشان میرساندن،جمله دوم در تأیید فرمایش خود فرمود:وعده ای بوده انجام شده،بعبارت دیگر به شما اخطارهای لازم را داده بودیم؛و گفته بودیم اگر فساد انگیزی کنید؛مجازات می شوید.
ثُمَّ رَدَدْنا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَیْهِمْ وَ اَمْدَدْناكُم بِاَمْوالٍ وَ بَنينَ وَ جَعَلْناكُمْ اَكْثرََ نَفيرا(6) سپس غلبه و تسلط بر آنها را به شما بازمى‏گردانيم و شما را به وسيله اموال و پسرانى يارى مى‏كنيم و از حيث نفرات، بيشتر (از آنها) قرار مى‏دهيم(آیت الله مشکینی)
با در نظر گرفتن آیه محکمه می گوئیم:برای اینکه خوبی کنید و خوبی ببینید؛پس باز برگرداندیم برایتان غلبه را،با امول وپسران یاری کردیم شما را،هم برای این است که خوبی کنید،و جمله آخر برای تأکید بر اینکه این خداست که می خواهد در زمین با قدرت و نیرو در برابر دشمنانتان باستید،فرمود: قرار دادیم کثرت نفرات را برای شما.
اِنْ اَحْسَنتُمْ اَحْسَنتُمْ لِاَنفُسِكُمْ ز وَ اِنْ اَساْتُمْ ‏ْ فَلَهاج فَاِذا جآءَ وَعْدُ الْااخِرَةِ لِيَسُٓئوا وُجوهَكُمْ وَ لِيَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ كَما دَخَلوهُ اَوَّلَ مَرَّةٍ وَ لِيُتَبِّروا ما عَلَوْا تَتْبيرًا(7) اگر نيكى كنيد نيكى به خود كرده‏ايد و اگر بدى كنيد از آن خودتان است، و چون زمان وعده (كيفر طغيان) ديگر فرا رسد (دشمنانى بر شما بگماريم) تا صورت‏هاى شما را (از شدت شكست و عذاب) غمبار و سياه كنند و وارد مسجد (الاقصى) شوند همان گونه كه در مرتبه اول وارد آن شدند و بر هر چه دست يافتند نابود سازند(آیت الله مشکینی)
علی(ع) درتفسیر این کریمه می فرماید”توهرگز خوبی به کسی نمی کنی،وهرگز بدی به کسی نمی کنی” آنوقت این آیه را تلاوت فرمودند،یعنی:تو اگر خوبی به کسی کردی به خود کردی،واگر به کسی بدی کردی به خودت بدی کردی،
شیخ سعدی نیز برای اثبات این کریمه حاکم و پسرش و آنکه برای خیرات نان اضافی سفرِاش را چون
کسی نمی یافت بدهد به آب می داد،وسبب زنده ماندن پسر حاکم شد این داستان را به شعر سروده
تونیکی می کن و در دجله انداز که ایزد در بیابانت ده باز
این قانون و سنت الهیست که هرگز تغییر پذیر نیست مگر او بخواهد؛این کریمه از محکمات و بقیه از متشابهات است.از افعالی که دربقیّه آیات استفاده فرموده خبری نیست؛مثل اسری بعبدهی,آتینا,جعلنا, حملنا؛ قضینا,بعثنا,
سنت وقانونیست که خدای سبحان در این کره خاکی وضع فرموده وخودشاهد، قاضی ومجری آن است.
اگرازهرکدام از ما بپرسند,چه کسی جواب خوبی وبدی را می دهد همه می گویم خدای سبحان.. افعال و آیات نیزهمین را میگویند؛ما دادیم,ماقراردادیم,ما حمل کردیم,ما حکم کردیم,ما برانگیختیم….پس خدای سبحان با آیات اولیه این بخش موضوعی ما را بسوی این کریمه که قانون وسنتی است هدایت می فرماید, تا ایمان آوریم همۀ آنچه خدای سبحان اِعمال می فرماید برای این است که خوبی را به خوبی و بدی را به بدی جواب دهد,وما اکنون میتوانیم به این هدایت وایمان خودمان برسیم”مسبب الاسبابی بجز حضرت حق نیست واوست که هرکه خوبی کرده ومی کند به او خوبی می کند وهرکه بدی کرده ویا می کند بدی را به او برمی گرداند”
آیات بعد از محکمه،به مواردی می پردازد که ما به العینه شاهد آنیم،ویا به تأویل آیه میپردازد،تا ما را بر اینکه هرگز کسی جز او مأثر و مدبّر بر زندگی خود نگیرم،مستحکم فرماید.
جمله دوم،درتأیید جمله اول فرمود:وعده دوم تنبیه شما وقتی میرسدکه شما بر بیت المقدس حاکمید و مطابق بار اول بندگان نیرومندم وارد مسجد میشوند واین هم اکنون است،و فتح مسجد القصی انشاء الله بدست شیعیان خواهد بود.
عَسیا رَبُّكُمْ اَن يَرْحَمَكُمْ وَ اِنْ عُدتمْ عُدْنَا وَ جَعَلْنا جَهَنَّمَ لِلْكافِرينَ حَصيرًا(8) شايد پروردگار شما كه رحم كند شما را و اگر برگرديد بر ميگرديم و گردانيديم دوزخ را براى كافران جاى حبس (مصباح زاده)
با ارتباط به آیه محکمه می گوئیم:خوبی را به خوبی و بدی را به بدی،و می فرماید،اگر امیدوار به رحم پروردگارتان هستید،که از بدیتان چشم پوشی کند،اگر خالصانه توبه کردید،وبرگشت کردید، من هم برمیگردم و از مجازات شما چشم چوشی می کنم،و بعبارت دیگر،آنکه بدی کرد جز این انتظاری ندارد که بدیش گریبانش را بگیرد،امّا توبه صادقانه مؤمن را می پذیرد،و از گناهش می گذرد و جواب بدیش را یا نمی دهد و یا بسیار تخفیف می دهد.
آنچه ناهمواری در زندگی مشاهد میکنیم از بی تقوایی خودمان است،مؤمن همیشه از عملکرد خود نا راضی است،و دست از توبه و انابه بدرگاه حضرتش برنمیدارد،و همیشه درخواست عفو و بخشش دارد،و از او تنها هدایتش را به راه راست می خواهد.
این جمله آخر برای تأیید(عُدنا) افاده است وفرمود:و قرار دادیم جهنم را زندانِ کافران؛بعبارت دیگر: فطرت خدایی انسان همیشه او را به یاد خدا می اندازد و از کرده بدش،بالاخره در جایی تقاضای عفو می کند،و من حتماً از او می گذرم،حتی اگر بدترین بدیها را کرده باشد؛من بخشنده ام و توبه اش را می پذیرم و به جهنم نمی اندازم،چرا که جهنم زندان کافران است،وامیدوار به رحمت خدا و توبه کننده،کافر نیست.هرآنکه امیدی به رحمت خدا دارد،اگر چه دین نداشته باشد،کافر نیست.
لذا گفته اند،قاتل باید تقاضای عفو و بخشش،هم از باز ماندگان و هم از خدای خود کند،امّا این توبه و برگشت شاید بدرد این دنیا نخورد،بدرد آن دنیا خواهد خورد،و خدای بخشنده او را به جهنم نمی برد.
و جز این ندیدیم،که در تاریخ و داستانها و شعرها وحکایتها و فیلمها،توبه افراد صالحالعمل،پذیرفته شده است،و جزای بدیشان از آنها برداشته شد،توبه نصوح در تاریخ مشهور است.
اِنَّ هٰذَا الْقُرْاانَ يَهْدى لِلَّتى هىَ اَقْوَمُ وَ يُبَشِّرُ الْمُوء ْمِنينَ الَّذينَ يَعْمَلونَ الصّالِح

javad گفت:

عاليه خيلي وقته دنبال مجوعه سخنان اقاي ميرباقري ميگشتم دستتون درد نمنهواقعا

جابری گفت:

با سلام عازم کربلا هستم ممنون که مجموعه سخنرانی ایشان را گذاشتید خیلی استفاده بردم خدا حفظ شان کند دعا گویتان هستم

فاطمه احمدی گفت:

عالی است عالی است عالی است خدا خیرتون

بده