در این کتاب، ابتدا معنا و مفهوم توجیه بررسی می‌شود و درادامه، به انواع و اقسام توجیه اشاره می‌شود. سپس مهم‌ترین مطلب این کتاب، یعنی توجیهات کسانی که امام حسین (ع) را یاری نکردند، برای خواننده روایت می‌شود.
توجیهات در سه دسته بررسی می‌شود:
• توجیهات کسانی که با امام همراه نشدند؛
• توجیهات کسانی که امام را ترک کردند؛
• توجیهات کسانی که مقابل امام ایستادند.
کارگاه عملی با استادی جناب جَوْن و درس‌هایی از کلاس ایشان!
به‌جای نوشتن از اساس‌نامه و شرح وظایف و رسالت برای خادمین هیئت، کافی است خادم شخصیِ امام حسین (علیه‌‌السلام) معرفی شود؛ خادمی که عمری پابه‌پای امام زیست و آیین نوکری آموخت و هم البته می‌آموزاند. کافی است فقط شرحی از نحوه‌ی تعامل او با امام و دیگران را بیان کنی، آن‌وقت این کار از ده‌ها کتاب و صدها جزوه ارزشمندتر خواهد بود، چراکه این تجسم واقعیت است؛ این تبلور آن چیزی است که وجود داشته است. این توصیف می‌تواند با شبکه‌ای از مفاهیم عمیق دینی همراه شود و سرانجام به یک مجموعه توصیه منتهی شود، هرچند اگر توصیفی عالمانه و دقیق تبیین شود، به‌تنهایی محرکی برای اجرا در بُعد عمل خواهد بود. آیین پیروی را از این اصحاب باید آموخت.
به‌منظور احیای سنت حسنه‌ی مقتل‌خوانی و برای دست‌یابی هرچه سریع‌تر و مناسب‌تر شیفتگان حضرت سیدالشهدا (ع) به منابع اصلی، مجموعه‌ای از مقاتل معتبر در این کتاب گردآوری شده‌است. مطالب اصلی بازنویسی، و مطالب کم‌ارتباط و اشعار عربی و روایات ضعیف حذف شده‌است.
در این اثر، ابتدا درباره‌ی لهوف و سید بن طاووس مطالبی بیان شده و درادامه در سه فصلِ «از ولادت تا قیام»، «در وصف جنگ در کربلا و حوادث آن» و «در حوادث پس از شهادت امام حسین (ع)» درباره‌ی قیام امام حسین (ع) از مقاتل معتبر نکاتی آورده شده‌است.
درباره‌ی نویسنده:
«محمدحسین رجبی دوانی» مورخ و پژوهشگر تاریخ اسلام است. وی معاون پژوهشی دانشکده‌ی علوم اجتماعی و فرهنگی و استادیار تاریخ اسلام دانشگاه جامع امام حسین (ع) است.