این اثر، سومین مجلد از مجموعه‌‌ی پنج‌‌‌جلدی «بررسی و تحلیل جنگ هشت‌‌‌ساله ایران و عراق» است که ابعاد گوناگون جنگ، پس از آزادسازی خرمشهر تا پایان عملیات والفجر ۱۰ (تیر ۱۳۶۱ تا فروردین ۱۳۶۷) را بررسی کرده است.

درباره‌ی کتاب
محور اساسی بحث در کتاب «تنبیه متجاوز»، دلایل ورود رزمندگان به خاک عراق و راهبردها و روش‌های آن‌ها در تنبیه متجاوز، در آن شش سال است. کتاب تحولات اساسی در صحنه‌‌ی نبرد، ابتکار نظامی، تغییر موازنه‌‌ی جنگ از سال ۱۳۶۱ به بعد به نفع ایران و تغییر راهبردهای عملیاتی و عوامل مؤثر بر آن را بررسی کرده است.
این اثر با اولویت قرار دادن مسائل نظامی در عرصه‌‌ی تصمیم‌گیری و اقدام، نگاهی نظامی – سیاسی با رویکرد توصیفی به جنگ دارد. کتاب «تنبیه متجاوز» به‌‌‌دلیل گستردگی و گوناگونی موضوع، با تکیه به اطلاعات ۵۰ راوی جنگ، منابع کتابخانه‌ای و اسناد و مدارک معتبر تدوین شده و با ایجاز و اجمال، دوره‌‌ی شش‌‌‌ساله‌ای از جنگ (۱۳۶۱ تا ۱۳۶۷) را بررسی کرده است.

درباره‌ی نویسنده
«حسین اردستانی» از سال ۱۳۶۲ از سوی دفتر سیاسی سپاه به‌عنوان راوی صحنه‌های نبرد، عازم جبهه‌های جنگ شد و اولین تجربه‌‌ی روایتگری را در عملیات والفجر مقدماتی، در سپاه سوم صاحب‌الزمان (عج) و لشکر ۱۴ امام حسین (ع) به دست آورد. او سپس به قرارگاه قدس، نزد عزیز جعفری، سرلشکر محمدعلی جعفری، رفت و سپس راوی قرارگاه خاتم شد و روایتگری را تا پایان جنگ ادامه داد.
گزارش‌های اردستانی به‌‌‌اذعان نویسندگان و پژوهشگران حوزه‌‌ی دفاع مقدس از منابع معتبر به شمار می‌رود. تشکیل گروه‌های روزشمار جنگ، تاریخ شفاهی، مطالعات غیرنظامی، گروه نظامی و مطالعات جامعه‌محور از اقدامات سردار حسین اردستانی، در طول ۱۰ سال مدیریتش، شمرده می‌شود.
سردار اردستانی در فروردین سال ۱۳۹۶، پس از یک دوره حضور فعال در مناطق جنوبی کشور و بازدید از یادمان‌های دفاع مقدس و تجدیدعهد با شهدا، به تهران بازگشت و در پنجم فروردین در هنگام اجرای ورزش روزانه، دچار عارضه‌‌ی قلبی شد و پس از انتقال به بیمارستان، از دنیا رفت.

* کتاب:
تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق (جلد ۳): تنبیه متجاوز (بررسی تحولات سیاسی نظامی از تابستان ۱۳۶۱ تا فروردین ۱۳۶۷)
مؤلف: حسین اردستانی
تعداد صفحات: ۴۰۰
ناشر: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ
سال چاپ: ۱۳۸۷

مصطفی چمران برای ادامه‌ی تحصیل با بورسیه دانشگاه تهران به آمریکا می‌رود، اما درآنجا به دلایلی بورسیه او لغو می‌شود.

چمران به همراه برادرش در کارگاه جوراب‌بافی پدر کار می‌کنند. او قصد دارد برای گذراندن دوره پایانی تحصیلات در مدرسه‌ی دارالفنون ثبت نام کند، اما اوضاع مالی پدر آنقدر خوب نیست که بتواند سالانه مبلغ هشتصد تومان شهریه پرداخت کند. رئیس دبیرستان بعد از گرفتن آزمون ورودی و پی بردن به هوش سرشار و استعداد مصطفی، حاضر می‌شود مبلغ شهریه را به نصف کاهش دهد. اما پرداخت همین مبلغ نیز برای پدر دشوار است و با پیشنهاد رئیس دبیرستان، مصطفی به جای پرداخت بقیه شهریه موظف می‌شود به دانش‌آموزان ریاضی تدریس کند.
***
مصطفی که در خانواده‌ای مذهبی به دنیا آمد و تحت تربیت آموزه‌های دینی قرار گرفت. شب‌های جمعه در مجالس سخنرانی آقای راشد در مسجد ارگ حاضر می‌شد.
او پس از مدتی به پیشنهاد یکی از دوستانش تصمیم گرفت به مسجد هدایت برود و از سخنان آیت‌الله طالقانی بهره‌مند شود. پس از مدتی برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت و در یکی از دانشگاه‌های تگزاس مشغول به تحصیل شد.
در همان روزها چمران خبردار شد که محمدرضا پهلوی قرار است برای دیدار از ایالت واشنگتن به آمریکا برود و این بهترین موقعیت بود تا او بتواند فریاد اعتراض مردم را به خانواده پهلوی برساند؛ بنابراین تظاهراتی علیه محمدرضا ترتیب داد.

این کتاب مجموعه‌ای از دست‌نوشته‌های شهید دکتر «مصطفی چمران» است.

شهید دکتر «مصطفی چمران» از آرزوها و رنج‌ها و شادی‌هایش سخن می‌گوید:
«خدایا نمی‌دانم تا کی باید بسوزم؟ تا کی باید رنج ببرم؟ دیگر رنج و عذاب برایم ناراحت‌کننده نیست و آزاد و رها زندگی می‌کنم. باید با علم و دانش همه تیره‌دلان مغرور و متکبر را به زانو درآورم.»
دستور «امام موسی صدر» برای انجام یک مأموریت به او رسید و خوشحال شد. مأموریت او به سمت برج حموت بود؛ برای اینکه وضعیت آنجا و مردمش را بررسی کند و به نجات آنان بشتابد. دکتر چمران در آنجا متوجه شد که فقر و گرسنگی بیداد می‌کند و مردم از شهر گریخته‌اند و آنها که مانده‌اند، شب و روز زیر بمباران دشمن قرار دارند. وی و همراهانش نزدیک بیمارستان کمین می‌کنند تا سر فرصت با جست‌وخیزهای سریع خودشان را به نقطه‌ی امنی برسانند. ناگهان در مقابل بیمارستان غوغایی برپا می‌شود. چمران صحنه‌هایی از مبارزات مسلمانان علیه رژیم اشغال‌گر قدس را توصیف می‌کند که پر از درد و شیون و بدبختی است. ترور و وحشت بر همه‌جا حکومت می‌کند و به‌زور سرنیزه و گلوله، انسان‌‌ها را تسلیم اوامر پلید خودشان می‌کنند.
دکتر چمران امیدوار است که خدای بزرگ به اشک‌های یتیمان و خون شهدا رحم کند و شرِ بیداد و ستم اسرائیل را از سرِ آوارگان منطقه بردارد.

*درباره کتاب:
کتاب «خدا بود و دیگر هیچ نبود» درواقع مجموعه‌ی تاریخ‌دار از دست‌نگاشته‌های شهید مصطفی چمران، بدون درنظرگرفتن موضوعی خاص است که فقط براساس زمان نگارش آنها دسته‌بندی شده است.
آنچه در این نوشته‌ها نمایان است حرکت شهید چمران در طول زندگی خویش (آمریکا، لبنان و ایران) در مسیر الهی و نشان‌دهنده حالات عرفانی و عاشقانه اوست.
در گزینش این دست‌نوشته‌ها موضوع خاصی مدّ نظر نبوده و از هر بابی و هر بحثی، فقط به صرف اینکه زمان نگارش با تاریخ مشخص شده باشد، گزینش شده است.
بنابراین، این مجموعه، نوشته‌های تاریخ‌دار دکتر چمران است که در طول سالیان دراز، درباره‌ی مطالب متعدد و در جاهای گوناگون نگاشته شده است.

*درباره‌ی نویسنده:
«مصطفی چمران ساوه‌ای» (۱۰ مهر ۱۳۱۱ تهران – ۳۱ خرداد ۱۳۶۰ دهلاویه) معروف به «دکتر چمران» و «شهید چمران»، فیزیک‌دان، سیاست‌مدار (عضو شورای مرکزی نهضت آزادی ایران)، وزیر دفاع ایران در دولت «مهدی بازرگان» و دولت موقت شورای انقلاب، از همراهان امام موسی صدر در تشکیل جنبش امل (لبنان)، نماینده دوره اول مجلس شورای اسلامی، از فرماندهان ایران در جنگ تحمیلی و بنیان‌گذار ستاد جنگ‌های نامنظم در جریان جنگ عراق و ایران بود.
وی در دانشگاه تهران، تحصیلات خود را در رشته الکترومکانیک به پایان برد. سپس برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت و درجه دکتری در فیزیک پلاسما کسب کرد. پس از گذراندن آموزش‌های نظامی در مصر، به لبنان رفت و به همراه امام موسی صدر، در تشکیل جنبش امل نقش مؤثری داشت و از فرماندهان آن بود.
چمران در زمان تحصیل در دانشگاه تهران، در درس ترمودینامیک، شاگرد مهدی بازرگان بود. آشنایی او با بازرگان، عامل مهمی در ورود او به عرصه‌ی سیاست به‌شمار می‌رود.
وی در دوران پس از کودتای ۲۸ مرداد در سازمان نهضت مقاومت ملی، زیر نظر افرادی چون مهدی بازرگان، سیدرضا زنجانی و آیت‌الله سید محمود طالقانی فعالیت می‌کرد.
در زمان تحصیل در خارج از ایران، او به همراه «ابراهیم یزدی»، «دکتر علی شریعتی» و «صادق قطب‌زاده»، شاخه خارج از کشورِ نهضت آزادی ایران و همچنین انجمن اسلامی دانشجویان ایران (در آمریکا) را تأسیس کرد.
پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ چمران به ایران بازگشت و در دولت بازرگان، مدتی وزارت دفاع را برعهده داشت. وی در دوره‌ی نخست مجلس شورای اسلامی از سوی مردم تهران به نمایندگی انتخاب شد.
چمران، با شروع جنگ، به اهواز رفت و ستاد جنگ‌های نامنظم را بنیان‌گذاری کرد. از دیگر کارهای مهم وی ایجاد هماهنگی بین نیروهای ارتش، سپاه و نیروهای داوطلب مردمی بود که در منطقه حضور داشتند. مصطفی چمران در ۳۱ خردادماه ۱۳۶۰ در مسیر دهلاویه-سوسنگرد، براثر اصابت ترکش خمپاره به پشت سرش، در ۴۹ سالگی به شهادت رسید.

کتاب «به رنگ خدا» روایت همسر شهید «عبدالمهدی مغفوری» از این شهید والامقام است که «سیده زهرا علمدار» و «فهیمه طاهری گوکی» به رشته‌‌ی تحریر درآورده‌‌اند.

درباره‌ی کتاب
کتاب «به رنگ خدا» داستانِ زندگی «شهید عبدالمهدی مغفوری»، از شهدای شاخص لشکر ۴۱ ثارالله، در دوران دفاع مقدس به روایت همسر شهید است. مصاحبه و تحقیق را «فهیمه طاهری گوکی» انجام داده و «سیده زهرا علمدار» نگارش آن را بر عهده داشته است.

در بخشی از این کتاب آمده است:
برای خرید بچه‌ها را بیرون برد تا برایشان کفش بخرد. فروشنده کفشی آورد که رویه‌‌‌ی کفش با حروف انگلیسی نقاشی شده بود. با تعاریفی که فروشنده کرد، گفتم: مهدی اینها کفش‌‌های خوبی هستند، جنس خوبی هم دارند، گفت: «نه. روی این کفش‌‌ها انگلیسی نوشته شده». گفتم: «خب انگلیسی نوشته شده باشد، ایرانی هستند خارجی که نیستند! گفت: «نه خانم جان. تبلیغ بیگانه است، نباید این‌‌جور کفشی برای بچه‌‌ها خرید. کفشی خرید که نشانه‌‌ای از فرهنگ بیگانه نداشته باشد.»

* کتاب:
به رنگ خدا: روایت زهرا همسر شهید عبدالمهدی مغفوری
مؤلف: سیده‌ زهره علمدار
ویراستار: فاطمه تویسرکانی‌ راوری
تعداد صفحات: ۱۸۶
ناشر: شهید حاج قاسم سلیمانی (وابسته به کنگره‌‌ی شهدای استان کرمان)
زبان: فارسی
سال چاپ: ۱۴۰۰

زن در اسلام جایگاه رفیع و شایسته‌‌ای دارد. در منابع اسلامی و قرآن مجید از زن نه به‌‌عنوان تکمیل‌‌کننده‌ی مرد، بلکه به‌‌‌عنوان انسان یاد شده است.

در قرآن آنجا که خطاب «یا ایّها الانسان» و «یا ایّها الذّین آمنو» را مشاهده می‌‌کنیم، مراد انسان است، نه مرد یا زن به‌‌‌تنهایی. خداوند هنگامی که راه تکامل در زندگی را بیان می‌‌فرماید، زن و مرد را لباس هم می‌خواند که برای آرامش نیاز متقابل به هم دارند. در قرآن کریم از زنان نمونه‌‌ای یاد شده که زندگی و سلوک آنان دلیل بر این حقیقت است که زن انسان کاملی است. اشاره‌ی زیبای قرآن به مادر حضرت موسی (ع) که: «ما به او وحی کردیم.» نشان از قابلیت زن دارد که می‌‌تواند پذیرای وحی و دستور و الهامات الهی باشد. همچنین ماجرای زندگی ساره، همسر ابراهیم و هاجر، مادر اسماعیل نبی، و نقش آنان در بنای خانه‌‌ی کعبه داستان مفصّل عشق‌بازی و بندگی است.
برای نگارش این اثر، به نقل از نویسنده، ۲۲ تن از زنان شهید مؤثر در صحنه‌‌های انقلاب و جنگ تحمیلی انتخاب شده‌‌اند که می‌توان به «پروانه شمایی‌زاده»، بانوی پرستار و فعال در جبهه‌ها و «طیبه واعظی» و «فاطمه جعفریان»، از شهدای گروه مهدیون اصفهان و مبارزان انقلاب اشاره کرد.
کتاب چشمه‌های یاس با تکیه بر اسناد بنیاد شهید و امور ایثارگران و گفت‌وگو با خانواده‌‌‌ی این شهیدان نوشته شده است.

زندگی‌نامه‌‌ی ۲۲ بانوی شهید دوران انقلاب اسلامی و دفاع‌مقدس، به همت «علی رستمی» در کتاب «چشمه‌های یاس» تدوین شده و در قالب کتاب گویا درآمده است. امیدوارم بشنوید و لذت ببرید.

کتاب بررسی مواضع نظامی امام خمینی (ره) در جنگ ایران و عراق اثری از رسول افضلی و امیر محسن‌زادگان است. این کتاب مواضع نظامی و دیدگاه‌های امام خمینی (ره) را از منظر صاحب‌نظران داخلی بررسی می‌کند.

درباره‌ی کتاب
رسول افضلی و امیر محسن‌زادگان در کتاب «بررسی مواضع نظامی امام خمینی (ره) در جنگ ایران و عراق» ابتدا نگاهی بر این پدیده انداخته‌اند و لایه‌های مختلف این جنگ را بررسی کرده‌اند. با این بررسی‌ها نمی‌توان نقش امام خمینی (ره) و نظراتشان را نادیده گرفت. به این ترتیب در این کتاب فلسفه‌، منطق، سیاست‌ها، راهبردها و مواضع نظامی ایشان بررسی می‌شود. اما مهم این است که ما به‌عنوان پژوهشگر فلسفه‌‌ی این جنگ را دریابیم و آن را با جنگ‌های مشابه دیگر مقایسه کنیم تا بتوانیم پاسخی منطقی بر پرسش‌های مطرح‌شده داشته باشیم.

کتاب «بررسی مواضع نظامی امام خمینی (ره) در جنگ ایران و عراق» در هفت فصل به ترتیب زیر تنظیم شده است.
فصل اول: کلیات؛
فصل دوم: مواضع نظامی امام خمینی (ره) از آغاز جنگ تا فتح خرمشهر؛
فصل سوم: مواضع نظامی امام خمینی (ره) از فتح خرمشهر تا پایان جنگ؛
فصل چهارم: شخصیت و اندیشه‌‌ی سیاسی نظامی امام خمینی (ره) از نگاه صاحب‌نظران؛
فصل پنجم: دیدگاه صاحب‌نظران درباره‌‌ی مواضع نظامی امام از آغاز جنگ تا فتح خرمشهر؛
فصل ششم: دید گاه صاحب‌نظران درباره‌‌ی مواضع نظامی امام در مقطع پایانی جنگ؛
فصل هفتم: رویکرد رسانه‌های خارجی به مواضع نظامی امام خمینی (ره) در جنگ.
همچنین در بخش پیوست کتاب مصاحبه‌هایی با «محسن رضایی»، «محسن رفیق‌‌دوست» و «آیت‌الله هاشمی رفسنجانی» آورده شده است.

* کتاب بررسی مواضع امام خمینی (ره) در جنگ ایران و عراق بر اساس دیدگاه‌های امام خمینی (ره) به‌نویسندگی «رسول افضلی» و «امیر محسن‌زادگان» از سوی انتشارات مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدّس منتشر و در پایگاه کتاب گویای ایرانصدا، در قالب کتاب گویا، تولید شده است.

این کتاب، زندگی‌نامه‌ی داستانیِ شهید «محمود امیرخانی» است که از لابه‌لای تعدادی گفت‌وگو بازآفرینی شده است.

«محمود امیرخانی» در سال ۱۳۲۹ در مشهد به‌دنیا آمد. او پس از پایان تحصیلات دانشگاهی، برای ادامه‌ی تحصیل راهی کشور فیلیپین شد. دو عامل سبب ماندن او در این کشور شد: در فیلیپین علاوه بر تحصیل، موفق به تشکیل انجمن اسلامی دانشجویان فیلیپینی شد و با الهام از نهضت اسلامی کشورش، علیه دستگاه حاکم فیلیپین به مبارزه پرداخت.
امیرخانی در دوران دفاع مقدس در چندین عملیات‌ شرکت کرد: در تنگه‌ی چزابه جنگید؛ در عملیات طریق‌القدس به قلب دشمن زد؛ در عملیات رمضان دلاورانه جنگید و در فتح خرمشهر حضوری شجاعانه داشت.
او سرانجام در ۱۶ مهر ۱۳۶۱ در جبهه‌ی سومار، هنگامی که فرماندهیِ تیپ جوادالائمه را به‌عهده داشت و مشغول بررسی نقشه‌ی عملیاتی حمله‌ی «مسلم بن عقیل» بود، به درجه‌ی رفیع شهادت رسید.

* چشم بیدار، نویسنده: جلیل امجدی، نشر شاهد، ۱۳۹۱.